Treinbestuurder

Uit Wiki-transport en logistiek
Ga naar: navigatie, zoeken
Führerstand 411.jpg
Een treinbestuurder of machinist is de bestuurder van een Trein. De naam machinist is in het hele taalgebied gebruikelijk, treinbestuurder wordt vooral in België gebruikt en wordt afgekort met TB. In de Nederlandse spoorwereld wordt dit afgekort als mcn, en wordt hij door zijn collega's aangesproken als meester. Dit betekent niet dat de machinist hoger in aanzien of functie is (de hoofdconducteur is tijdens de rit zijn superieur als Chef van de Trein), de term 'meester' is nog afkomstig uit het stoomtijdperk toen de machinist de stoker opleidde tot machinist. De term 'meester' heeft ook een praktische reden: een machinist aanspreken met 'bestuurder' of 'meneer de machinist' werkt niet in de communicatie als men elkaars naam niet weet. Door de machinist via de telefoon aan te spreken met 'meester' is dit praktisch opgelost.

De machinist is verantwoordelijk voor acceleratie en Deceleratie van de trein, het opvolgen van seinen, en over het geheel, het garanderen van de veiligheid van de trein. De algehele verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de passagiers in de trein ligt bij de chef van de trein (ctr), dat is bij een enkele conducteur op de trein de hoofdconducteur zelf, bij meerdere conducteurs de hoofdconducteur met de hoogste senioriteit. Bij het ontbreken van een conducteur is de machinist zelf chef van de trein.

Een machinist hoeft de trein niet als een auto te 'sturen' daar deze vanzelf in de juiste richting wordt geleid door de wielen die over de rails rijden. De Treindienstleider zorgt ervoor dat de wissels in de juiste stand liggen. Alleen op spoorwegEmplacementen moet de machinist nog wel eens uitstappen om een wissel met de hand om te leggen (bij stoom is dat de taak van de stoker). De machinist dient de opdrachten van de Seinen op te volgen. Verder zal de machinist proberen tijdig te stoppen als hij ziet dat de trein niet in de juiste richting geleid wordt.

Om te garanderen dat de machinist altijd waakzaam is, moet hij gedurende de hele rit het dodemanspedaal ingedrukt houden en elke 60 seconden kortstondig loslaten. Wanneer de knop te lang wordt losgelaten, of voortdurend ingedrukt gehouden (bijvoorbeeld doordat de machinist onwel geworden is), klinkt een signaaltoon; wanneer hierop niet binnen enkele seconden wordt gereageerd, wordt automatisch een snelremming uitgevoerd en de trein tot stilstand gebracht.

Opleiding

Nederland

De eisen om machinist te kunnen worden zijn:

  • min. 18 jaar oud; min. 21 jaar voor volledige bevoegdheid
  • minimaal vmbo gemengde leerweg-opleiding
  • indien drager van Bril of Contactlenzen: sterkte tussen +8 en -8 Dioptrie (beide inclusief)
  • goed concentratievermogen

Hierna volgt een sollicitatie(gesprek) en een medisch en psychologisch onderzoek. Bij NS Reizigers volgt daarna de opleiding LTM1 (Leertraject machinist deel 1). Deze cursus bestaat uit theorie (kennis van Seinen en reglementen) en enige praktijkervaring. Wie het examen LTM1 met succes afgelegd heeft, is 'beperkt bevoegd treinbestuurder' en mag alleen lege treinen rijden tot een maximale snelheid van 40 km/h. Hij mag hierbij alleen rijden in gebieden waar hij wegbekendheid heeft en alleen op materieel waarvoor hij opgeleid is. Om de vervolgopleiding LTM2 te mogen volgen, moet de machinist minimaal 200 werkdagen zelfstandig rangeerwerk verricht hebben. Als de machinist ook het examen LTM2 goed afgelegd heeft, begint hij met het 'wegleren' om zijn wegbekendheid uit te breiden. Daarna mag hij zelf reizigerstreinen met volle snelheid rijden op de hem bekende baanvakken.

In het goederenvervoer begint een machinist meestal als Rangeerder/Wagenmeester. Nadat in deze functies voldoende kennis is opgedaan, volgt de theorie-opleiding tot machinist en 20 praktijkdagen op een vast baanvak met 1 materieeltype. Na een theorie- en praktijkexamen moet de machinist 60 volledige diensten rijden op dit baanvak, waarna hij een voortgangsexamen moet afleggen. Na dit examen mag hij landelijk gaan wegleren en krijgt hij eventueel aanvullende materieelcursussen. De cargomachinist is belast met de dagelijkse technische controle van locomotieven, wagens en lading. Hij koppelt zelf zijn locomotief af en aan, plant rangeerwerkzaamheden en stemt deze af met de Treindienstleider en personeel van andere vervoerders. Zonodig doet hij dienst als rangeerder of wagenmeester.