Logistiek

Uit Wiki-transport en logistiek
Ga naar: navigatie, zoeken

Logistiek is de leer van het plannen en het effectief en efficiënt uitvoeren van bevoorrading. De hedendaagse logistiek richt zich op de organisatie, planning, besturing en uitvoering van goederenstromen, geldstromen en informatiestromen. Flickr Error ( Photo not found ): PhotoID 2458068770

Algemeen

De logistiek beslaat het terrein van de ontwikkeling en inkoop gevolgd door de productie en distributie met het benodigde personeel naar de eindafnemer, met als doel om tegen optimale kosten en kapitaalgebruik te voldoen aan de behoeften van de markt. Distributie kan volgens de Dikke van Dale worden omschreven als: verspreiding, verdeling, uitdeling. Tevens rekent men ook de omgekeerde goederenstroom Reverse logistics tot het domein Logistiek. Er is een sterke relatie met het begrip Supply chain management (SCM).

Een korte definitie van logistiek is "de juiste dingen, op de juiste tijd, op de juiste plaats, in de juiste hoeveelheden tegen optimale kosten".

Het gaat hierbij om het vinden van een evenwicht tussen vaak moeilijk verenigbare doelstellingen: enerzijds is kostenminimalisatie of een laag kapitaalgebruik gewenst, anderzijds wordt gestreefd naar maximalisatie van de klantenservice. In een snel veranderende wereld geldt voor steeds meer bedrijven dat een goede logistieke beheersing een absoluut vereiste is. Kortom: het gaat er om dat de juiste balans gevonden wordt tussen klanten en kosten.

Historische achtergrond

De logistiek als vakgebied is afkomstig uit de krijgswetenschap. Hierbij stond voornamelijk de effectiviteit oftewel slagvaardigheid centraal. Napoleon voerde de functie van "Maréchal de Logis" in. Deze man was belast met het zoeken van onderkomens voor de troepen. Hieruit is het woord logistiek voortgekomen. Het heeft dus niets met logisch of logica te maken. Bij het uitvoeren van een militaire expeditie is het belangrijk dat de fronttroepen tijdig worden voorzien van nieuwe munitie, verse rantsoenen, brandstof, medische voorraden en reserveonderdelen. Omdat zelfs het sterkste leger het niet lang volhoudt als het voedsel of de wapens opraken, kon het tijdig aanvoeren van goederen de uitkomst van een oorlog bepalen.

Oudheid

Logistieke belang

Tijdens de Trojaanse Oorlog gingen er volgens Homerus 1200 Griekse schepen naar Troje. Voor deze oorlog konden de Grieken echter niet genoeg voedsel en geld meenemen. Om die reden moesten zij ter plekke voedsel verbouwen en plundertochten houden. Door deze voedselproblemen konden de Grieken niet genoeg mensen stationeren waardoor de beslissende slag niet toegebracht kon worden aan de Trojanen. Hierdoor duurde de oorlog met tien jaar, lang. De Griekse historicus Thucydides (460 v.Chr. - 400 v.Chr.) beschreef dit en besefte het belang van de aan- of afwezigheid van een goede logistieke voorbereiding bij oorlogen.

Maar er is ook bewijs dat men nog vroeger al het belang inzag van een goede logistiek. In het epos van Homerus staan verzen over het nieuwe schild van Achilles. Daarin worden de reliefs beschreven. Het gaat over een belegerde stad, waarvan de inwoners niet een uitval doen op het vijandige kamp. In plaats daarvan doen zij een aanval op de kudde schapen en runderen in het veld. Blijkbaar hadden de belegerden door wat het belang was van deze kuddes. Dit werd niet alleen door de belegerden gerealiseerd. De belegeraars probeerden uit alle macht hun voedselvoorziening te redden, aldus Homerus.

De eerste grote militaire campagne in de oudheid was tijdens de Perzische oorlogen. De Perzische koning Xerxes I trok in het jaar 480 v. Chr. met waarschijnlijk 100.000 soldaten naar een aantal Griekse steden. Door de omvang van het leger was de bevoorrading alleen mogelijk via het water, omdat het over de weg veel moeilijker was in die tijd. Daarom trok het leger langs de kust vergezeld door een vloot oorlogsschepen en vrachtschepen. Na een verloren zeeslag bij Salamis moest de Perzische koning zich terugtrekken, omdat hij bang was dat de verbindingen zouden worden afgesneden. Een restant van het Perzische leger werd verslagen, omdat zij, door de moeilijker geworden bevoorrading, waren gedwongen strijd te leveren op een voor hen ongunstig gebied.